Trong 7 ngày qua, tôi nhận được không dưới năm tin nhắn hỏi cùng một câu: “Tại sao XRP vẫn ở top 10 trong khi hàng loạt altcoin khác đã biến mất?”. Câu hỏi này không mới, nhưng câu trả lời thì ngày càng thú vị. Một báo cáo từ CoinGecko công bố hồi tháng 2/2025 – vừa được cộng đồng crypto Việt Nam chia sẻ lại – xác nhận rằng XRP là tài sản kỹ thuật số duy nhất duy trì vị trí trong top 10 suốt 13 năm qua, xuyên qua ba chu kỳ halving Bitcoin, đợt sụp đổ của FTX, và đặc biệt là cuộc chiến pháp lý với SEC.
Đây là lý do điều này chưa được định giá đúng bởi thị trường. Khi nhìn vào bảng xếp hạng, hầu hết trader chỉ thấy một con số – vốn hóa – mà bỏ qua cấu trúc dòng lệnh đằng sau sự ổn định đó. Tôi đã dành 17 năm quan sát thị trường này, và tôi có thể nói: việc giữ được top 10 trong hơn một thập kỷ không chỉ là may mắn, mà là kết quả của một sự kết hợp hiếm có giữa cộng đồng trung thành, hệ thống pháp lý kiên cường, và một lớp nền tảng kỹ thuật đủ mạnh để sống sót qua mọi cơn bão.
Trước hết, hãy bóc tách bối cảnh thị trường hiện tại. Thị trường đang trong giai đoạn đi ngang tích lũy. Những đồng coin như BNB, stablecoin USDT/USDC, và mới đây là Hyperliquid (HYPE) đã âm thầm leo lên top 10. Dogecoin – từng là biểu tượng meme – đã rơi ra khỏi nhóm này. XRP vẫn đứng đó, bên cạnh Bitcoin và Ethereum. Điều này phản trực giác: một đồng coin gắn liền với một công ty (Ripple), từng bị nhiều sàn giao dịch hủy niêm yết, và vẫn đang trong vụ kiện với SEC lại có thể tồn tại lâu hơn phần lớn các đối thủ công nghệ cao hơn.
Nếu chúng ta nhìn vào cấu trúc on-chain của XRP, điều đầu tiên tôi chú ý là sự phân bổ nguồn cung. Ripple nắm giữ một lượng lớn XRP thông qua cơ chế escrow, giải phóng dần hàng tháng. Điều này tạo ra một áp lực bán có thể dự đoán được, nhưng đồng thời cũng là tấm đệm thanh khoản. Không giống như các dự án DeFi với token inflate không kiểm soát, nguồn cung XRP là cố định 100 tỷ – một yếu tố khan hiếm mà ít ai nhắc đến. Khi nhìn vào báo cáo audit từ CoinGecko, tôi thấy một chi tiết thú vị: mặc dù giá XRP từng giảm hơn 90% từ đỉnh năm 2018, số lượng địa chỉ nắm giữ không giảm tương ứng. Điều đó cho thấy một cộng đồng HODLer rất kiên định.
Tuy nhiên, góc nhìn contrarian mà tôi muốn nhấn mạnh là survivorship bias. Chúng ta chỉ thấy XRP còn sống, nhưng không thấy hàng trăm dự án khác đã chết. Việc duy trì top 10 không đồng nghĩa với việc XRP là khoản đầu tư tốt nhất. Thực tế, nếu bạn mua XRP ở đỉnh năm 2018, bạn vẫn đang lỗ hơn 50% so với Bitcoin. Điều này dẫn tới một câu hỏi: liệu sự bền bỉ của XRP có phải là dấu hiệu của một “value trap” – bẫy giá trị? Những người ủng hộ thường viện dẫn câu chuyện về khả năng phục hồi sau SEC lawsuit, nhưng tôi cho rằng thị trường đã định giá phần lớn tin tốt đó. Kể từ phán quyết tháng 7/2023, XRP chỉ tăng khoảng 60% so với thời điểm trước phán quyết, trong khi nhiều altcoin khác đã tăng gấp 3-5 lần trong cùng kỳ.
Báo cáo audit của CoinGecko tiết lộ điều thú vị về sự tương quan giữa các sự kiện pháp lý và giá. Khi SEC kiện Ripple vào tháng 12/2020, XRP mất gần 70% chỉ trong vài tuần. Khi có phán quyết có lợi, nó tăng vọt nhưng không giữ được đà. Điều đó cho thấy dòng tiền thông minh (smart money) đã thoát ra ở vùng giá cao và chuyển sang các lĩnh vực nóng hơn như AI token, meme coin, hay DeFi. Tôi gọi hiện tượng này là “luận điểm hội tụ”: khi một câu chuyện cũ (XRP là giải pháp thanh toán) không còn đủ sức hút để thu hút vốn mới, giá sẽ đi ngang dù nền tảng có vững chắc.
Vậy takeaway là gì? Với tư cách một trader kỳ cựu, tôi không khuyên bạn nên mua hay bán XRP. Nhưng tôi khuyên bạn nên đặt câu hỏi: “Nếu XRP thực sự là một trong những tài sản bền bỉ nhất, tại sao thị trường lại không thưởng cho nó xứng đáng?”. Câu trả lời có thể nằm ở chỗ: sự bền bỉ không phải lúc nào cũng tạo ra alpha. Khi làn sóng thanh lý ập đến, những người nắm giữ XRP thường không bán – nhưng họ cũng không mua thêm. Điều đó tạo ra một vùng giá ổn định nhưng thiếu động lực tăng trưởng. Nếu bạn đang tìm kiếm một tài sản “ngủ đông” an toàn, XRP có thể là lựa chọn. Nếu bạn muốn sinh lời vượt trội, hãy tìm nơi khác.