Canaan dùng kho Bitcoin mua lại cổ phiếu: Một ván cược thanh khoản trên bàn thua
Canaan vừa mở một cánh cửa thoát hiểm mới cho chương trình mua lại cổ phiếu. Nhà sản xuất máy đào Bitcoin này đã cho phép ban lãnh đạo bán một phần kho tài sản kỹ thuật số trị giá khoảng 130 triệu USD để quay lại mua cổ phiếu của chính mình. Thông báo nộp lên SEC vào ngày 4/8 không tiết lộ chi tiết giao dịch, nhưng con số cho thấy một nghịch lý: giá trị dự trữ của Canaan cao hơn gần 20% so với vốn hóa thị trường, trong khi dòng tiền hoạt động vẫn âm nặng. Mỗi dòng báo cáo tài chính đều có một "khe hở" — khe hở mà chỉ người đào sâu mới thấy.
Chương trình mua lại bắt đầu từ 12/12/2025, với trần 30 triệu USD cho việc mua lại ADS hoặc cổ phiếu phổ thông loại A trong vòng 12 tháng. Đến ngày 19/5, Canaan mới chi khoảng 2 triệu USD để mua lại 2,8 triệu ADS, theo báo cáo quý 1. Phép trừ đơn giản dựa trên các con số đó để lại khoảng 28 triệu USD dư địa. Nhưng thông báo ngày 4/8 không cập nhật tổng số tiền mua lại gần nhất, vì vậy phần quyền hạn chưa sử dụng hiện tại vẫn là một ẩn số. Kênh tài trợ mới này không khác gì việc chuyển từ một két sắt Bitcoin sang một két sắt cổ phiếu, với cùng một nguồn tiền.
Vào lúc 2:55 chiều ngày 4/8 theo giờ EDT, dữ liệu StockAnalysis từ S&P Global Market Intelligence định giá Canaan ở mức 144,7 triệu USD. Kết hợp kho tài sản kỹ thuật số khoảng 130 triệu USD (theo giá ngày 3/8) với tiền mặt 43,5 triệu USD (tại 31/3), tổng cộng đạt 173,5 triệu USD. Con số này cao hơn vốn hóa thị trường trong phiên khoảng 28,8 triệu USD, tương đương 19,9%. Nếu ngừng đọc tại đây, bạn có thể nghĩ rằng cổ phiếu đang bị định giá thấp. Nhưng một bảng cân đối kế toán không bao giờ được đọc một chiều. Nó là một tổng thể của tài sản, nợ và nghĩa vụ. Tôi đã kiểm toán nhiều công ty khai thác trong suốt 29 năm qua, và một điều tôi học được là: không bao giờ tin vào một con số tổng tài sản mà chưa xem xét các hạn chế thanh khoản.
Tại 31/3, Canaan có 43,5 triệu USD tiền mặt nhưng nợ ngắn hạn lên tới 106,4 triệu USD. Tiền mặt giảm mạnh so với 80,8 triệu USD cuối năm 2025. Công ty cũng đã cầm cố 905 BTC cho các khoản vay có kỳ hạn và đưa 100 BTC vào một sản phẩm kỳ hạn. Những con số tháng 3 này có thể đã thay đổi, vì đến tháng 6, Canaan công bố nắm giữ 1.915 BTC và 3.952 ETH, bao gồm các khoản phải thu và loại trừ tiền gửi khách hàng. Nhưng điểm mấu chốt không nằm ở tổng số đồng coin, mà là bao nhiêu trong số đó thực sự có thể được chi tiêu mà không vi phạm các điều khoản vay. Mỗi dòng tài sản cầm cố đều có một "nghĩa vụ" — lỗ hổng mà chỉ người đào sâu mới thấy.
Quý 1 ghi nhận một kết quả kinh doanh u ám: lỗ gộp 22,9 triệu USD, lỗ hoạt động 54,3 triệu USD, lỗ ròng 88,7 triệu USD. Doanh thu quý 2 chỉ dự kiến đạt từ 35 đến 45 triệu USD, một phần do chu kỳ phần cứng yếu. Khi mảng kinh doanh cốt lõi đang đốt tiền, kho dự trữ kỹ thuật số trở thành trung tâm của câu chuyện định giá. Nhưng chính việc dùng nó để mua lại cổ phiếu lại là một con dao hai lưỡi. Mỗi đồng dùng để mua lại là một đồng không thể dùng cho hoạt động vận hành. Đây là một sự đánh đổi thanh khoản rõ ràng: một món nợ được thay bằng một giao dịch tài chính nhằm kéo giá cổ phiếu lên. Liệu giao dịch đó có hiệu quả hơn việc trả nợ hay không, còn phụ thuộc vào việc bitcoin có tăng giá hay không.
Hãy xem xét lập luận của phe bò. Canaan có thể tận dụng giá Bitcoin cao để lấy tiền thực hiện buyback mà không cần phát hành thêm cổ phiếu, tránh pha loãng cổ đông. Với mức chiết khấu gần 20% giữa tài sản và vốn hóa, việc mua lại cổ phiếu sẽ làm tăng giá trị nội tại cho mỗi cổ phần còn lại. Ban lãnh đạo cũng có thể tin rằng giá cổ phiếu đang quá rẻ so với giá trị kho dự trữ, và việc mua lại là một cách đầu tư khôn ngoan. Trong bối cảnh thị trường đang tăng, dòng tiền từ việc bán crypto ở mức giá cao có thể tạo ra lợi nhuận tốt hơn là ôm coin chờ đợi.
Nhưng đó là điểm mù của những ai chỉ nhìn vào bảng tính. Tôi không nhớ có cuộc kiểm toán nào mà tôi tham gia mà tài sản lại linh hoạt như những gì các nhà lãnh đạo marketing mô tả. Một công ty đang lỗ ròng gần 90 triệu USD mỗi quý không thể dùng 130 triệu USD dự trữ như một khoản tiền chơi. Họ cần tiền để trả lương, trả nợ, duy trì chuỗi cung ứng. Mỗi chiến lược mua lại cổ phiếu đều có một "cái giá" — lỗ hổng mà chỉ người đào sâu mới thấy. Và cái giá đó có thể là sự tồn vong của công ty nếu thị trường quay đầu.
Tất nhiên, công ty này có một quân bài khác: khoản phải thu khách hàng khoảng 42 triệu USD đã được thu về trong tháng 4. Con số đó có thể tạo ra một vùng đệm cho họ. Nhưng nếu khoản thu này là một đợt hiếm hoi, và chu kỳ phần cứng tiếp tục xấu đi, thì việc bán dự trữ để mua lại cổ phiếu chỉ là một trò chuyển dịch rủi ro. Trước khi bạn xuống tiền, hãy tự hỏi: liệu bạn có muốn nắm giữ một công ty đang phải bán đi chính hạt giống của mình để gieo vào một thị trường cổ phiếu không chắc chắn? Trong một thị trường tăng, ai cũng nhìn thấy lợi nhuận. Nhưng tôi chỉ nhìn thấy những dấu hiệu của sự thiếu kiên nhẫn, và những dấu hiệu đó thường xuất hiện ngay trước khi ngọn núi lửa phun trào.