Tôi đã sống qua 4 chu kỳ bầu cử Mỹ trong crypto, từ 2012 đến nay. Nhưng năm 2024 này, có thứ gì đó khác.
Sự khác biệt, không nằm ở kết quả cuộc bầu cử. Nó nằm ở thứ mà giới phân tích tổ chức trên CNBC hay Bloomberg hoàn toàn bỏ qua: sức mạnh 'xác thực' của một cựu tổng thống đang được thử nghiệm ở một tiểu bang nhỏ, xa xôi.
South Carolina. Một cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa. Một bài kiểm tra về 'quyền lực xác thực' (endorsement power) của Donald Trump.
Nghe có vẻ chẳng liên quan gì đến các bảng tính ARB hay TVL của Uniswap, phải không?
Nếu bạn nghĩ vậy, bạn đang mắc kẹt trong 'narrative hỗ trợ' của thị trường tài chính truyền thống. Họ nhìn thấy một cuộc bầu cử. Tôi nhìn thấy một cơ chế xác thực phi tập trung đang được thử nghiệm: cơ chế đồng thuận (consensus) của một đảng chính trị.
Và câu chuyện từ đó sẽ định nghĩa lại chu kỳ crypto tiếp theo của chúng ta.
Hành tinh của những câu chuyện
Hãy để tôi kể cho bạn nghe một câu chuyện khác.
Khi tôi còn là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Sydney, tôi đã từng gọi Gnosis là 'cỗ máy sự thật' của thế giới phi tập trung. Năm 2017, tôi phát hiện một lỗ hổng trong cơ chế oracle của họ. Một lỗi tưởng chừng như kỹ thuật, nhưng thực ra là lỗi về 'narrative': họ đang cố gắng xây dựng một cơ chế xác thực sự thật, nhưng lại quên mất bối cảnh con người.
Năm 2020, tôi thuyết phục quỹ đầu tư của mình bỏ 50 ETH vào YFI. Mọi người bảo tôi điên. Một token không có đội ngũ, không có roadmap, không có 'câu chuyện' hoành tráng. Họ chỉ nhìn vào sự thiếu vắng. Tôi nhìn vào câu chuyện chưa được kể: một giao thức hoàn toàn do cộng đồng vận hành, với một cơ chế đồng thuận cực kỳ chặt chẽ. Đó là 'phi tập trung' thực sự.
Năm 2022, khi bear market ập đến, quỹ của tôi mất 60% NAV. Trong lúc mọi người hoảng loạn rút lui khỏi NFTs, tôi lại mua 3 CryptoPunks. Không phải vì tôi yêu nghệ thuật. Mà vì tôi nhìn thấy một 'narrative văn hóa' đang bị thị trường ngủ quên. Họ coi NFTs là tài sản tài chính. Tôi coi đó là một hợp đồng xã hội.
Kinh nghiệm đã dạy tôi một bài học: Thị trường crypto không bị chi phối bởi tin tức. Nó bị chi phối bởi 'câu chuyện' đằng sau những tin tức đó.
Và South Carolina GOP primary, đối với tôi, là một câu chuyện hoàn hảo.
Cơ chế 'xác thực' của toàn cầu
Hãy đọc bản báo cáo chiến lược mà tôi vừa hoàn thành. Nó khô khan, đầy thuật ngữ địa chính trị. Nhưng nếu bạn lọc ra tinh hoa, bạn sẽ thấy một câu chuyện cốt lõi: Sức mạnh xác thực của Trump đang được thử nghiệm. Nếu thành công, nó sẽ kích hoạt một 'cơ chế đồng thuận' mới cho chính sách đối ngoại của Mỹ.
Một 'cơ chế đồng thuận' mới?
Đúng vậy.
Nếu Trump thắng ở South Carolina, nó không chỉ là một chiến thắng. Nó là một tín hiệu cho thấy 'quyền lực xác thực' của ông ấy vẫn còn nguyên vẹn. Nó nói với các nhà đầu tư toàn cầu rằng, chính sách đối ngoại của Mỹ sẽ chuyển từ 'bảo vệ an ninh tập thể' sang 'giao dịch có điều kiện'.
Điều này có nghĩa là gì?
Nó có nghĩa là các 'giao thức' an ninh truyền thống (NATO, QUAD, đảm bảo an ninh cho Đài Loan) sẽ mất đi tính 'không thay đổi' (immutability). Chúng trở nên 'có thể nâng cấp' (upgradeable), thậm chí là 'có thể thay thế' (replaced).
Khi đó, các quốc gia không còn đặt cược vào một 'hệ thống' nữa. Họ sẽ đặt cược vào một 'người chơi' duy nhất: Trump.
Điều này, đối với một người chơi crypto như tôi, là cực kỳ thú vị. Bởi vì hành vi này trông giống hệt như cách các 'cá voi' (whales) tương tác với một giao thức DeFi bị 'kiểm soát' bởi một multisig duy nhất.
Họ sẽ tập trung thanh khoản. Họ sẽ tăng cường tương tác. Họ sẽ sẵn sàng cho một 'rug pull' hoặc một 'giao dịch kín' (OTC) bất kỳ lúc nào.
'Transaction diplomacy' và 'Narrative trading'
Tôi đã từng gọi Trump là 'một trader chính trị' bẩm sinh. Ông ấy không tin vào các câu chuyện vĩ đại. Ông ấy tin vào các giao dịch.
Và 'giao dịch' đó, cũng giống như trong crypto, cần một cơ chế xác thực đáng tin cậy. Cần ai đó để 'ký' vào thỏa thuận. Cần một 'narrative' để thúc đẩy giá trị của token.
Nếu Trump thắng, chúng ta sẽ chứng kiến một kiểu 'narrative trading' mới trên phạm vi toàn cầu:
- Tại châu Âu: Các quỹ phòng hộ sẽ bắt đầu mua vào các cổ phiếu quốc phòng châu Âu (Rheinmetall, Thales) với khối lượng lớn. Họ sẽ đặt cược vào 'narrative tự chủ quốc phòng' (autonomous defense).
- Tại châu Á: Họ sẽ bán tháo các tài sản liên quan đến Đài Loan, hoặc mua vào quyền chọn mua (call options) cho một cuộc khủng hoảng. Họ đang giao dịch 'narrative về một cuộc giao dịch' (the narrative of a transaction) – giống như cách chúng ta giao dịch tin đồn về một hợp đồng của Elon Musk.
- Tại Trung Đông: Họ sẽ tăng cường vị thế với Nga và Iran, đặt cược vào việc các lệnh trừng phạt sẽ được nới lỏng. Một 'narrative' mới về hòa bình có lợi nhuận.
Đây không phải là đầu tư dài hạn. Đây là 'narrative trading' cấp độ quốc gia.
Và điều này đang lan tỏa trực tiếp vào crypto thông qua một kênh mà ít người nhìn thấy: Stablecoin.
Vũ khí hóa stablecoin và 'cơn sốt' dầu mỏ của Mỹ
Nếu tôi hỏi bạn: "Trump có liên quan gì đến USDC hay USDT?", bạn sẽ trả lời: "Chẳng có gì."
Sai lầm.
Hãy nhìn vào bản báo cáo. Một trong những 'cơ hội' được chỉ ra là: Ngành năng lượng hóa thạch của Mỹ sẽ bùng nổ dưới thời Trump.
Bạn có biết stablecoin lớn nhất thế giới (USDT) và stablecoin minh bạch nhất (USDC) có mối liên hệ sâu sắc như thế nào với ngành năng lượng?
USDT đầu tư một phần dự trữ vào trái phiếu chính phủ Mỹ. USDC được hỗ trợ bởi một quỹ do BlackRock quản lý. BlackRock lại là cổ đông lớn nhất của các công ty dầu mỏ Mỹ.
Nếu ngành dầu mỏ Mỹ bùng nổ, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ sẽ tăng. Giá trị của các stablecoin được hỗ trợ bởi trái phiếu đó sẽ tăng. Thanh khoản toàn cầu sẽ chảy vào các tài sản định giá bằng USD. Bitcoin sẽ tăng theo, nhưng với một 'narrative' mới: 'Bitcoin như một hàng rào chống lại sự sụp đổ của Dollar' có thể bị thay thế bằng 'Bitcoin như một tài sản rủi ro được hưởng lợi từ dòng vốn USD khổng lồ'.
Hãy nhìn vào biểu đồ on-chain. Trong 30 ngày qua, lượng USDT và USDC chảy vào các sàn giao dịch đã tăng 23%. Điều này không phải ngẫu nhiên. Đây là 'nước' đang được bơm vào hệ thống, chờ đợi một 'câu chuyện' để chảy vào đâu đó.
'Chai' của thế giới phi tập trung
Nhưng 'nước' (vốn) sẽ không tự động chảy vào Bitcoin. Nó cần một cái chai. Một câu chuyện. Một 'narrative' để tổ chức.
Câu chuyện đó, tôi tin, sẽ đến từ chính khả năng của chúng ta trong việc xây dựng một cơ chế 'xác thực' thay thế cho một thế giới đang mất niềm tin vào các thể chế trung ương.
Nếu 'cơ chế xác thực' của Trump (sức mạnh từ sự ủng hộ) càng mạnh, thì 'sự thật' mà nó tạo ra (chính sách đối ngoại bất ổn) càng khiến các nhà đầu tư hoảng sợ. Họ sẽ chạy đến các tài sản 'không bị kiểm soát' bởi bất kỳ thể chế chính trị nào: Bitcoin, Ethereum, và quan trọng hơn, các giao thức phi tập trung thực sự.
Không phải Arbitrum. Không phải Optimism. Mà là những giao thức có cơ chế đồng thuận thực sự, có khả năng kháng kiểm duyệt, có một 'narrative' minh bạch và bền vững.
'Cơ hội' cho những kẻ săn mồi
Báo cáo đã chỉ ra 5 cơ hội. Tôi sẽ tái cấu trúc chúng dưới góc nhìn của một 'Narrative Hunter':
- Nhà máy vũ khí kỹ thuật số: 'Narrative tự chủ quốc phòng châu Âu' sẽ thúc đẩy đầu tư vào các dự án blockchain phục vụ quốc phòng (logistics, supply chain, xác thực danh tính). Đây là một thị trường ngách, nhưng tiềm năng tăng trưởng rất lớn.
- Cơn khát năng lượng: 'Narrative dầu mỏ Mỹ bùng nổ' sẽ khiến các quỹ đầu tư truyền thống (TradFi) đổ xô vào các dự án crypto liên quan đến năng lượng (các dự án token hóa tín chỉ carbon, hoặc các giao thức DePIN khai thác năng lượng dư thừa).
- Một nơi trú ẩn an toàn mới: 'Narrative về sự bất ổn địa chính trị' sẽ thúc đẩy dòng vốn chảy vào Bitcoin và Ethereum như một 'tài sản trú ẩn' thực sự. Nhưng nó sẽ không giống như năm 2020. Nó sẽ có chọn lọc hơn, tập trung vào các giao thức có tính thanh khoản sâu và cộng đồng mạnh.
- Hợp đồng thông minh cho 'giao dịch': Bản thân khái niệm 'giao dịch có điều kiện' (transactional diplomacy) sẽ thúc đẩy nhu cầu về các hợp đồng thông minh an toàn, minh bạch và không thể thay đổi. Các giao thức như Polymarket (thị trường dự đoán), hoặc các dự án DAO (tổ chức tự trị phi tập trung) sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
- Sự kết thúc của 'câu chuyện vĩ đại': 'Narrative về sự kết thúc của các thể chế toàn cầu' sẽ thúc đẩy sự phát triển của các giải pháp 'tự quản lý' (self-sovereign identity), các hệ thống bỏ phiếu phi tập trung, và các cộng đồng kỹ thuật số có khả năng tự tổ chức.
Cảnh báo của kẻ phản bội
Nhưng hãy cẩn thận. Tôi luôn ghét những 'câu chuyện vĩ đại' không có cơ sở.
Nếu Trump thua ở South Carolina? Nếu quyền lực xác thực của ông ấy bị suy giảm?
Khi đó, 'narrative' sẽ đảo ngược. Dòng vốn sẽ chảy ngược vào các tài sản truyền thống, vào các thị trường ổn định hơn.
Đây là lý do tại sao tôi yêu cầu đội ngũ của mình theo dõi 10 tín hiệu on-chain và off-chain mà báo cáo đã liệt kê. Chúng tôi không đầu cơ vào kết quả bầu cử. Chúng tôi đầu cơ vào 'vận tốc thay đổi' của các câu chuyện.
Và 'vận tốc' đó, ngay bây giờ, đang tăng tốc.
Câu hỏi cuối cùng
Hãy nhìn vào màn hình của bạn. Bạn có thấy TVL của Uniswap đang tăng hay không? Bạn có thấy khối lượng giao dịch của GMX đang thay đổi không? Bạn có thấy giá của Bitcoin có những biến động kỳ lạ trước mỗi sự kiện chính trị không?
Nếu bạn không thấy, bạn đang nhìn nhầm chỗ.
Thị trường crypto không còn là một hòn đảo biệt lập. Nó là một phần của một hệ sinh thái narrative toàn cầu.
Và câu chuyện tiếp theo, bạn ạ, không đến từ một whitepaper nào cả. Nó đến từ một cuộc bầu cử sơ bộ ở một tiểu bang nhỏ, nơi một người đàn ông đang thử nghiệm xem 'sức mạnh xác thực' của mình còn hiệu quả không.
Bạn đã chuẩn bị cho điều đó chưa?