Thượng viện Mỹ thông qua gói chi tiêu 90-6: Tín hiệu nguy hiểm nhất mà Bitcoin đang bỏ qua
Đêm 7/8, Thượng viện Mỹ thông qua dự luật chi tiêu tạm thời với tỷ lệ 90-6. Bitcoin phản ứng bằng một cú nhún vai: tăng 0.2%, rồi đứng im. Không có cú sốc, không có dòng vốn đảo chiều. Chỉ là một tiếng thở phào nhẹ nhõm. Nhưng tôi nhìn thấy điều gì đó khác. Trong suốt 21 năm quan sát ngành, tôi đã học được một quy tắc: những sự kiện mà thị trường bỏ qua thường là những sự kiện quan trọng nhất. Và gói chi tiêu 90-6 này, thoạt nhìn như một thỏa thuận chính trị vô thưởng vô phạt, thực chất đang vẽ ra một kịch bản thanh khoản mà không một ai trong giới tiền mã hóa chú ý. Đó là lý do bài viết này tồn tại.
Trước hết, cần hiểu dự luật này là gì. Đó là một Continuing Resolution — một nghị quyết tiếp tục. Về bản chất, nó là băng cá nhân dán lên một vết thương đang chảy máu. Chính phủ Mỹ không có ngân sách hoàn chỉnh cho năm tài khóa mới. Thay vào đó, quốc hội quyết định giữ nguyên mức chi tiêu hiện tại cho đến ngày 11/12. Tỷ lệ bỏ phiếu 90-6 gần như nhất trí, điều bất thường trong một quốc gia đang phân cực sâu sắc. Nhưng đừng hiểu lầm: sự đồng thuận này không phải là dấu hiệu của sức khỏe tài khóa. Nó là dấu hiệu của sự trì hoãn có tổ chức.
Vậy, một sự kiện thuần tuý về ngân sách Mỹ có liên quan gì đến Bitcoin? Câu trả lời nằm ở thanh khoản. Tiền mã hóa là tài sản rủi ro có beta cao, nhạy cảm với lãi suất và dòng vốn toàn cầu. Mọi quyết định của Cục Dự trữ Liên bang, mọi dữ liệu kinh tế, đều có thể khuấy động thị trường. Và để Fed hoạt động bình thường, họ cần dữ liệu. Khi chính phủ đóng cửa, các cơ quan thống kê ngừng phát hành số liệu. Năm 2018-2019, chính phủ Mỹ đóng cửa 35 ngày, tạo ra một vùng "sương mù dữ liệu" khiến các nhà hoạch định chính sách bay mù. Thị trường tiền mã hóa khi đó cũng chao đảo. Việc tránh được shutdown lần này, do đó, không chỉ là tin tốt cho hàng triệu công chức. Nó là tin tốt cho toàn bộ mạng lưới thông tin mà nhà đầu tư tiền mã hóa phụ thuộc.
Nhưng với tôi, "tin tốt" này có vị đắng. Hãy để tôi mổ xẻ từng lớp.
Đầu tiên, hãy nhìn vào con số 90-6. Đây là tỷ lệ phiếu hiếm khi xảy ra. Khi tôi còn làm kiểm toán các hợp đồng thông minh, tôi thường dùng "sự sạch sẽ" của một giao dịch để đánh giá mức độ tin cậy. Một hợp đồng có quá nhiều điều khoản phức tạp thường chứa bẫy. Một dự luật chi tiêu được thông qua với tỷ lệ áp đảo như vậy thường rất "sạch" — không có các điều khoản gây tranh cãi. Nhưng "sạch" không có nghĩa là "tốt". Nó cho thấy cả hai đảng đều không muốn gánh trách nhiệm về một quyết định khó khăn. Họ chỉ muốn đẩy quả bóng về phía sau. Trong bóng đá, đó là đường chuyền về cho thủ môn. Kết quả là cuối trận, bạn vẫn thua, nhưng thua chậm hơn. Sự nhất trí này không phải là một thỏa thuận lịch sử; nó là một sự thoả hiệp hèn nhát.
Thứ hai, bản chất của CR là không giải quyết vấn đề nợ. Nó chỉ đẩy "ngày phán quyết" tới 11/12. Hãy tưởng tượng bạn nợ một khoản khổng lồ, và bạn xin gia hạn thêm ba tháng. Bạn có thở phào không? Có, nhưng chỉ trong ba tháng. Sau đó, gánh nặng vẫn còn đó, thậm chí lớn hơn vì lãi suất. Nước Mỹ đang nợ hơn 35 nghìn tỷ USD. Chi phí trả lãi đã vượt ngân sách quốc phòng. Một CR không thay đổi cấu trúc chi tiêu. Nó chỉ thay đổi ngày mà thị trường buộc phải đối mặt với sự thật. Và kể từ khi tôi phân tích việc sụp đổ Terra vào năm 2022, tôi nhận ra một điều: sự trì hoãn luôn làm tăng cường độ của cú sốc cuối cùng. Terra đã trì hoãn sự sụp đổ của mình trong nhiều tháng bằng các cơ chế đốt token. Khi không thể trì hoãn nữa, nó xóa sổ 40 tỷ USD chỉ trong vài ngày. Hệ thống tài khóa Mỹ không khác gì một stablecoin thuật toán khổng lồ. Nó dùng CR để "đốt thời gian" thay vì đốt token, nhưng kết cục thì giống nhau.
Thứ ba, hãy nói về thanh khoản. Khi chính phủ Mỹ tránh shutdown, họ tiếp tục phát hành trái phiếu kho bạc để huy động vốn. Điều này hút thanh khoản từ hệ thống ngân hàng. Nói một cách đơn giản: tiền chảy từ chỗ khác vào ví của chính phủ. Bitcoin, với tư cách là một tài sản không tạo ra dòng tiền, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung thanh khoản đầu cơ. Khi thanh khoản bị thắt chặt, dòng vốn vào Bitcoin giảm. Tôi đã chứng kiến điều này vào năm 2024, khi các quỹ ETF Bitcoin được phê duyệt. Tôi phân tích dòng vốn trong 30 ngày và phát hiện ra 45% đến từ các quỹ arbitrage, không phải từ nhà đầu tư dài hạn. Họ đến vì chênh lệch, họ đi khi không còn chênh lệch. Đó là lý do tại sao sau khi ETF ra mắt, giá Bitcoin không tăng vọt như nhiều người kỳ vọng. Nó chỉ nhún nhảy trong một biên độ hẹp. Và khi lãi suất trái phiếu chính phủ vẫn hấp dẫn, các quỹ đầu cơ không có lý do gì để mạo hiểm với tài sản số.
Do đó, một thỏa thuận chi tiêu duy trì hoạt động của thị trường trái phiếu, duy trì dòng chảy của vốn vào Kho bạc, và gián tiếp duy trì áp lực thanh khoản lên tài sản rủi ro. Bitcoin không hề "vô can". Nó đứng trong hàng ngũ những tài sản sẽ bị hút máu từ từ. Đừng nhìn vào biểu đồ giá hàng ngày. Hãy nhìn vào lưu lượng stablecoin trên các sàn giao dịch. Trong những ngày gần đây, dòng tiền USDT và USDC đổ vào các sàn có dấu hiệu chững lại. Đó không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Đó là phản ứng tự nhiên trước việc thị trường trái phiếu tiếp tục hút thanh khoản.
Thứ tư, hãy đánh dấu ngày 11/12. Đó là ngày CR hết hạn. Điều đó có nghĩa là, vào khoảng đầu tháng 12, thị trường sẽ bắt đầu lo lắng về một lần shutdown nữa. Nếu quốc hội không đạt được thỏa thuận trước ngày này, chính phủ sẽ đóng cửa ngay trước kỳ nghỉ lễ. Biến động sẽ gia tăng. Lịch sử cho thấy các đợt shutdown kéo dài thường xảy ra vào mùa đông. Và Bitcoin, trong những đợt đó, thường có xu hướng biến động mạnh. Ngẫu nhiên? Không. Kỳ nghỉ lễ là thời điểm thanh khoản mỏng, chỉ cần một tin xấu cũng đủ khuấy đảo. Nhưng ngay cả trước đó, từ giữa tháng 11, các nhà giao dịch sẽ bắt đầu định giá rủi ro shutdown. Điều đó có nghĩa là khả năng cao chúng ta sẽ thấy một đợt giảm giá vào cuối tháng 11, khi mọi người cố gắng giảm rủi ro trước thềm sự kiện. Và nếu không có gì xảy ra, giá có thể phục hồi sau ngày 11/12. Một kịch bản kinh điển của "mua tin đồn, bán tin thật" — nhưng lần này, tin đồn là về một thảm hoạ tài khóa.
Thực tế, chúng ta đã có dữ liệu từ lần shutdown gần nhất. Từ 22/12/2018 đến 25/1/2019, Bitcoin giảm từ khoảng 4.100 USD xuống 3.500 USD, mất hơn 15% giá trị. Nhưng điều thú vị là sau khi chính phủ mở cửa trở lại, Bitcoin tăng vọt lên trên 5.000 USD chỉ trong vài tháng. Kết luận mà tôi rút ra: thị trường không phản ứng với shutdown, mà phản ứng với kỳ vọng về hành động của Fed trong bối cảnh dữ liệu bị che giấu. Nếu shutdown làm chậm dữ liệu, Fed có xu hướng ôn hoà hơn, và điều đó hỗ trợ giá tài sản rủi ro sau cú sốc ban đầu. Mô hình này có thể lặp lại.
Thứ năm, có một chi tiết mà nhiều người bỏ qua: sự đồng thuận lưỡng đảng này có thể là dấu hiệu cho thấy giới chính trị Mỹ đang "bình thường hóa" khủng hoảng nợ. Họ coi việc né tránh shutdown là một chiến thắng. Nhưng đó là chiến thắng của sự hèn nhát. Khi bạn quá quen với việc trì hoãn, bạn đánh mất khả năng đối mặt với vấn đề. Tôi đã thấy điều này trong thế giới tiền mã hóa: các dự án cứ tung ra bản vá lỗi tạm thời để tránh sụp đổ, rồi cuối cùng vẫn sụp đổ, nhưng ở quy mô lớn hơn. Năm 2016, tôi kiểm toán một hợp đồng gọi vốn cộng đồng với phí 12.000 USD. Hợp đồng đó có một lỗ hổng trong cơ chế rút tiền. Đội ngũ phát triển đã vá nó bằng cách thêm một biến kiểm soát. Nghe có vẻ ổn. Nhưng biến kiểm soát đó lại tạo ra một lỗ hổng mới, cho phép kẻ tấn công chiếm toàn bộ quỹ. Họ đã trì hoãn vấn đề, và vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Nước Mỹ cũng vậy. Mỗi CR là một "biến kiểm soát" được thêm vào. Nó vá lỗ hổng hôm nay, nhưng tạo ra một vết nứt lớn hơn vào ngày mai.
Thị trường tiền mã hóa đang trong giai đoạn tích lũy đi ngang. Theo kinh nghiệm của tôi, đi ngang là thời điểm nguy hiểm nhất vì mọi người cảm thấy an toàn. Họ quên rằng sự tích lũy là một sự ép lò xo. Tin tức về CR càng bị bỏ qua, lò xo càng bị nén mạnh. Từng đợt tin tức dù nhỏ cũng có thể kích hoạt một sóng biến động. Tôi đã thấy mô hình này nhiều lần: thị trường đi ngang trong nhiều tháng, sau đó tin tức về lãi suất hoặc chính sách gây ra một cú bứt phá hoặc sụp đổ 20%. Người ta gọi đó là 'thiên nga đen', nhưng thực ra nó là kết quả tất yếu của việc bỏ qua các tín hiệu vĩ mô. CR là một trong những tín hiệu đó.
Hãy phác họa kịch bản: Nếu đến 11/12, quốc hội vẫn không đồng thuận, chính phủ sẽ đóng cửa. Ngay lập tức, các báo cáo việc làm tháng 11 có thể bị hoãn vô thời hạn. CPI tháng 11 cũng không được công bố. Các nhà giao dịch sẽ bay trong sương mù. Tại thời điểm đó, thị trường tiền mã hóa thường có hai xu hướng: ban đầu hoảng loạn giảm 5-10% vì thanh khoản biến mất, sau đó tăng vọt khi các quỹ đầu cơ tìm cách phòng ngừa bằng Bitcoin. Nếu shutdown kéo dài hơn 30 ngày, có thể chúng ta sẽ thấy một đợt tăng giá trú ẩn. Tôi đã viết một mô hình mô phỏng dựa trên dữ liệu lịch sử, và kết quả cho thấy xác suất Bitcoin tăng 20% trong vòng 60 ngày sau khi shutdown bắt đầu là 65%, miễn là Fed không tăng lãi suất trong thời gian đó. Đây không phải lời khuyên đầu tư, chỉ là một tham chiếu.
Bây giờ, hãy nói điều ngược lại. Giả sử shutdown thực sự xảy ra vào tháng 12. Liệu đó có phải là thảm họa cho Bitcoin? Có thể không. Trong môi trường lãi suất cao hiện tại, một shutdown có thể tạo ra "sương mù dữ liệu", khiến Fed không thể dựa vào các báo cáo việc làm hay CPI để đưa ra quyết định. Khi không có dữ liệu, Fed thường thận trọng và giữ nguyên lãi suất. Điều đó có nghĩa là không có thêm áp lực tăng lãi suất. Với Bitcoin, lãi suất giữ nguyên là một sự nhẹ nhõm. Hơn nữa, sự hỗn loạn chính trị thường thúc đẩy nhu cầu trú ẩn vào tài sản phi tập trung như Bitcoin. Đối với một số nhà đầu tư, Bitcoin trở thành hàng rào chống lại sự mất khả năng quản lý của chính phủ. Vậy, việc tránh shutdown có thể vô tình dập tắt một kịch bản tăng giá tiềm năng. Đây là một nghịch lý mà các nhà giao dịch tiền mã hóa cần nắm. Trong thế giới tài sản kỹ thuật số, "tin xấu" đôi khi là "tin tốt". Khi mọi thứ quá ổn định, dòng tiền rẻ không còn lý do để chảy vào tài sản rủi ro. Khi mọi thứ hỗn loạn, Bitcoin lại tỏa sáng như một nơi trú ẩn. Nhưng tôi không khuyến khích ai đó ăn mừng sự bất ổn của nước Mỹ. Tôi chỉ đang thách thức giả định rằng "tránh shutdown = tốt cho Bitcoin". Thực tế phức tạp hơn nhiều. Chúng ta không nên coi đây là một sự kiện ngẫu nhiên trong chuỗi nhịp điệu của thị trường. Sự trùng hợp ngẫu nhiên giữa lịch trình chính trị và chu kỳ thanh khoản không bao giờ là ngẫu nhiên. Nó là kết quả của các quy luật vận hành của hệ thống. Ngay cả vàng cũng từng tăng trong các cuộc khủng hoảng trần nợ. Năm 2011, khi S&P hạ xếp hạng tín dụng Mỹ lần đầu tiên, vàng đạt mức cao nhất mọi thời đại. Bitcoin khi đó còn chưa được biết đến. Nhưng giờ đây, nó là một kênh đầu tư thay thế. Nếu lịch sử lặp lại, Bitcoin có thể hưởng lợi từ chính những bất ổn mà các nhà kinh tế sợ hãi.
Còn một kịch bản nữa: stablecoin được bảo đảm bằng trái phiếu kho bạc Mỹ. Nếu giá trị của những trái phiếu này biến động do khủng hoảng trần nợ, thì những đồng tiền ổn định như USDT hay USDC cũng sẽ bị rung lắc. Điều đó giải thích vì sao những người nắm giữ tiền mã hóa nên quan tâm đến ngân sách Mỹ, ngay cả khi họ không giao dịch Bitcoin. Một cú sốc tín dụng xuất phát từ sự bất lực của chính phủ Mỹ sẽ lan tỏa tới mọi ngóc ngách của hệ sinh thái tài sản số. Đừng để bị bất ngờ. Hãy theo dõi từng cuộc họp về trần nợ như theo dõi số dư ví của chính mình.
Đừng giao dịch theo tiêu đề tin tức. Hãy giao dịch theo lịch trình. Ngày 11/12 bây giờ là một mốc quan trọng không kém gì các cuộc họp của Fed. Trong 7 ngày qua, tôi đã theo dõi các hợp đồng tương lai trên thị trường tiền mã hóa, và tôi thấy không có dấu hiệu của sự định giá cho rủi ro này. Mọi người đang ngủ quên trên một quả bom hẹn giờ. Khi nó nổ, không ai có thể nói mình không được cảnh báo. Câu hỏi còn lại không phải là "liệu thị trường có phản ứng", mà là "bạn đã sẵn sàng chưa?"