Bốn lỗ hổng chưa vá, đồng hồ lượng tử năm năm, và cuộc đối đầu thợ mỏ: Bitcoin đang đứng trước ngã tư

Bốn lỗ hổng chưa vá, đồng hồ lượng tử năm năm, và cuộc đối đầu thợ mỏ: Bitcoin đang đứng trước ngã tư Số liệu đầu tiên khiến tôi dừng lại: BIP-110 mới chỉ nhận được 0,89% sự ủng hộ từ các thợ mỏ. Không phải 55% như ngưỡng kích hoạt yêu cầu. Gần như bằng không. Cùng lúc đó, bốn lỗ hổng kỹ thuật đã được xác nhận tồn tại từ lâu nhưng chưa được vá. Một đồng hồ đếm ngược năm năm cho mối đe dọa lượng tử đang chạy, và bản thiết kế giải cứu vẫn chưa được chọn. Đọc kỹ báo cáo của CryptoSlate, tôi nhận ra đây không phải một bài tin tức thông thường. Đây là một danh sách rủi ro hệ thống được đóng dấu thời gian. Bối cảnh cần được làm rõ. Bitcoin đang đối mặt với bốn đề xuất cải tiến độc lập. BIP-110 là cơ chế kích hoạt nâng cấp dựa trên tín hiệu thợ mỏ. BIP-54 nhắm vào bốn lỗ hổng đồng thuận. BIP-446 và BIP-448 là các đề xuất về covenant trong Tapscript. BIP-361 phác thảo lộ trình di cư hậu lượng tử. Chúng nằm ở các tầng kỹ thuật khác nhau: cơ chế kích hoạt, quy tắc đồng thuận, ngôn ngữ kịch bản, và mật mã. Nhưng chúng cùng xuất hiện trong một cửa sổ thời gian. Điều đó tạo ra một trạng thái chưa từng có trong lịch sử Bitcoin: đa tuyến áp lực hội tụ. Phần kỹ thuật đáng chú ý nhất là BIP-54. Bốn lỗ hổng mà nó giải quyết không phải lỗi trong logic hợp đồng thông minh. Chúng nằm ngay trong lớp đồng thuận. Lỗ hổng đầu tiên là tấn công thời gian xoắn. Thợ mỏ có thể thao túng dấu thời gian của khối để hạ thấp độ khó xuống mức tối thiểu trong vòng 38 ngày, nếu họ kiểm soát phần lớn sức mạnh băm. Lỗ hổng thứ hai cho phép tạo ra một khối đặc biệt khiến nút phải mất hàng giờ để xác minh, làm tê liệt hoạt động của mạng. Lỗ hổng thứ ba liên quan đến sự mơ hồ trong cấu trúc Merkle. Lỗ hổng thứ tư cho phép phát lại giao dịch trong tương lai. Tất cả đã được biết đến trong nhiều năm. BIP-54 giảm gánh nặng xác minh trong trường hợp xấu nhất tới 40 lần bằng cách giới hạn chi phí hoạt động chữ ký. Điều này đồng nghĩa tấn công từ chối dịch vụ qua khối khổng lồ gần như bị loại bỏ. Tôi nhìn vào bảng đánh giá kỹ thuật và thấy một sự khác biệt lớn. BIP-54 đã có đặc tả hoàn chỉnh, mã tham chiếu, và vector thử nghiệm. Nó đang chạy trên signet. BIP-446, thêm OP_TEMPLATEHASH, đã được kích hoạt trên signet từ khối 314.928. Nhưng BIP-448 vẫn nằm ở giai đoạn đề xuất. BIP-361 mới chỉ là bản thảo. Ở đây có một vấn đề mang tính cấu trúc: càng quan trọng về mặt dài hạn, càng ít sẵn sàng. Lỗ hổng bảo mật đã được vá một phần, trong khi mối đe dọa lượng tử vẫn chỉ là một bản phác thảo. Lỗ hổng ở đây, không phải hype ở kia. Hãy nói về BIP-110 trước. Nó có vẻ là đề xuất ít mang tính kỹ thuật nhất, nhưng thực ra nó là rào cản lớn nhất cho mọi thứ khác. BIP-110 yêu cầu thợ mỏ thể hiện tín hiệu ủng hộ qua version bits. Ngưỡng kích hoạt là 55%. Sự ủng hộ hiện tại chỉ là 0,89%. Có nhiều cách lý giải. Có thể thợ mỏ đang phản đối chính cơ chế này. Có thể họ đang chờ đợi một hướng đi khác. Nhưng hệ quả thực tế rất rõ ràng: nếu quy trình kích hoạt không thể đạt được sự đồng thuận của thợ mỏ, thì các bản vá bảo mật cũng gặp khó khăn tương tự. BIP-54 cần được kích hoạt thông qua một soft fork. Nếu không có cơ chế kích hoạt hiệu quả, ngay cả một bản vá đã hoàn thiện cũng có thể bị trì hoãn vô thời hạn. Đây là điểm nghẽn về phối hợp, không phải thiếu mã nguồn. Các covenant tạo ra một câu chuyện hoàn toàn khác. BIP-446 và BIP-448 không sửa lỗi. Chúng mở rộng khả năng lập trình của Bitcoin. OP_TEMPLATEHASH là một opcode đơn lẻ, cho phép tạo ra các hợp đồng có thể xác minh một cách an toàn. Nó đã kích hoạt trên signet và được thiết kế để hỗ trợ các kho tiền và lớp thứ hai. BIP-448 là một gói ba opcode. Nó mạnh hơn, cho phép giao dịch ràng buộc lại, kênh thanh toán, statechains, và Ark. Nhưng sức mạnh lớn hơn đồng nghĩa với bề mặt tấn công lớn hơn. Tôi không tin vào sự kỳ diệu của công nghệ. Tôi tin vào việc kiểm tra từng dòng code. OP_TEMPLATEHASH đã được thử nghiệm trên signet. BIP-448 vẫn chỉ là giấy. Sự khác biệt này quan trọng hơn mọi lời hứa về Bitcoin DeFi. BIP-361 là phần khiến tôi khó chịu nhất. Nó đưa ra một mốc thời gian năm năm. Trong ba năm đầu, các địa chỉ Bitcoin cũ sẽ ngừng tạo ra. Trong năm năm, quá trình xác minh chữ ký truyền thống sẽ bị thắt chặt. Nghe có vẻ rõ ràng. Nhưng giai đoạn B của đề xuất yêu cầu một giao thức cứu hộ lượng tử an toàn – và giao thức đó chưa được chọn. Không có thiết kế, không có đặc tả, không có mã. Nghĩa là toàn bộ mốc thời gian năm năm chỉ là một lời hứa, không phải một kế hoạch. Nếu mọi thứ vẫn ở trạng thái này sau hai năm nữa, chúng ta sẽ phải đối mặt với một cuộc di cư bắt buộc mà không có bản đồ. Đọc contract đi, thay vì tin vào tweet. Để tôi đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Vấn đề thực sự của Bitcoin không nằm ở công nghệ. Nằm ở mô hình ra quyết định. Bitcoin là một tài sản được định giá dựa trên sự bảo mật và phi tập trung. Nhưng sự bảo mật đó phụ thuộc vào khả năng nâng cấp. Khi có bốn đề xuất cùng lúc, mỗi đề xuất lại do các cá nhân khác nhau dẫn dắt, không có cơ quan trung ương – đó là đặc điểm thiết kế, không phải lỗi. Nhưng nó tạo ra một trạng thái hỗn loạn năng lượng cao. Jameson Lopp phản đối BIP-110 và đồng thời là đồng tác giả của BIP-361. Antoine Poinsot và Matt Corallo hoàn thành BIP-54. Gregory Sanders tham gia BIP-448. Không ai có quyền ưu tiên. Không ai có thể ép ai làm gì. Kết quả là mọi thứ đều tiến triển chậm. Đây là kiểu phân quyền mà các nhà đầu tư thường không định giá đúng. Họ nhìn vào sự ổn định của Bitcoin và quên rằng sự ổn định đó được duy trì bởi một quá trình ra quyết định cực kỳ chậm chạp. Điểm mù thứ hai là vai trò của thợ mỏ. BIP-54, BIP-361 – tất cả đều cần sự hợp tác của thợ mỏ để kích hoạt. Nhưng tín hiệu của thợ mỏ đang ở mức gần như tê liệt. Sự ủng hộ 0,89% cho BIP-110 không chỉ là một con số. Nó phản ánh một sự thật: thợ mỏ không muốn trở thành người ra quyết định. Họ muốn khai thác và kiếm tiền. Khi một đề xuất gây tranh cãi, họ sẽ không chọn phe. Họ sẽ bỏ phiếu trắng. Điều này nghe có vẻ trung lập, nhưng thực ra nó làm tăng rủi ro: các bản vá quan trọng có thể bị trì hoãn vì không ai thèm bấm nút. Sự thờ ơ của thợ mỏ nguy hiểm hơn sự phản đối. Phản đối thì có thể tranh luận. Thờ ơ thì không có gì để tranh luận. Một điểm mù khác nằm ở phía các sàn giao dịch và tổ chức giám sát. BIP-361 không chỉ là chuyện của các nhà phát triển. Nó đặt ra nghĩa vụ cho mọi tổ chức nắm giữ Bitcoin thay mặt khách hàng. Nếu ba năm nữa việc tạo địa chỉ cũ bị dừng, các sàn giao dịch sẽ phải nâng cấp hệ thống. Nếu giao thức cứu hộ không sẵn sàng, họ sẽ phải đối mặt với nguy cơ đóng băng tài sản. Các tổ chức tài chính truyền thống mới vào lĩnh vực này qua ETF sẽ phải thêm một hạng mục rủi ro mới vào hồ sơ tuân thủ. Họ không thích điều đó. Có thể họ sẽ bán bớt khi rủi ro trở nên rõ ràng hơn. Tôi không nói rằng điều đó sẽ xảy ra. Nhưng tôi nói rằng thị trường chưa định giá đúng xác suất này. Trong bảy ngày qua, các tín hiệu từ thị trường cho thấy sự đi ngang. Nhưng đi ngang không có nghĩa là yên tĩnh. Nó có nghĩa là mọi người đang chờ đợi. Họ chờ xem liệu BIP-110 có thể đạt được tín hiệu hay không. Họ chờ xem BIP-54 có được kích hoạt trên mainnet hay không. Họ chờ xem liệu cộng đồng có thể thống nhất về một lộ trình ưu tiên hay không. Sự chờ đợi này tạo ra một cấu trúc rủi ro thú vị: nếu không có gì xảy ra trong vài tháng tới, rủi ro sẽ tăng lên một cách âm thầm. Nếu một thợ mỏ lớn tận dụng lỗ hổng thời gian xoắn, thị trường sẽ phản ứng dữ dội. Lỗ hổng ở đây, không phải hype ở kia. Khi tôi đọc về bốn lỗ hổng chưa được vá, tôi nhớ đến công việc kiểm toán của mình. Trong năm 2017, tôi phát hiện một lỗi trong cơ chế phân phối token của một dự án ICO. Hàm transfer cho phép gửi token trước khi hợp đồng kết thúc, tạo nguy cơ tấn công reentrancy. Tôi đã đề xuất thêm modifier nonReentrant. Dự án đã hoãn ICO hai tuần và tiết kiệm được khoảng 500 ETH. Khi đó tôi nhận ra một điều: trên blockchain, các lỗ hổng không tự biến mất. Chúng chỉ được vá khi có người đủ kiên nhẫn để tìm ra và đủ can đảm để lên tiếng. BIP-54 là một nỗ lực như vậy. Nó không hào nhoáng. Không có token. Không có airdrop. Chỉ có bốn lỗ hổng và một bản vá. Phân tích của tôi về hệ sinh thái cho thấy một sự phụ thuộc chồng chéo. Các kho tiền xây trên covenant sẽ làm tăng khả năng tự quản lý tài sản của người dùng. Về mặt dài hạn, điều đó có thể làm giảm quy mô tài sản mà các sàn giao dịch và nhà giám sát đang nắm giữ. Nhưng trong ngắn hạn, nó không tạo ra hiệu ứng gì. Thị trường vẫn đứng im. Nhà đầu tư vẫn nhìn vào biểu đồ giá. Họ không nhìn vào signet. Họ không đọc đặc tả BIP. Họ không biết rằng OP_TEMPLATEHASH đã hoạt động trên mạng thử nghiệm. Điều đó không sao. Nhưng nó có nghĩa là mọi thay đổi mang tính cấu trúc đều xảy ra trong bóng tối. Và khi một thay đổi cấu trúc xảy ra, thị trường thường phản ứng rất nhanh sau đó. Tôi muốn nói về một thứ mà hầu hết các bài phân tích đều bỏ qua: chi phí cơ hội của việc không quyết định. Bitcoin có một nền văn hóa bảo thủ – điều đó tốt. Nhưng văn hóa bảo thủ có một mặt trái. Nó khiến các quyết định bị trì hoãn ngay cả khi rủi ro đã rõ ràng. BIP-54 đã sẵn sàng từ lâu. Vậy tại sao nó chưa được kích hoạt trên mainnet? Vì quy trình. Vì sự đồng thuận. Vì những tranh luận không bao giờ kết thúc. Và trong khi cộng đồng tranh luận, bốn lỗ hổng vẫn nằm đó. Mỗi ngày trôi qua, xác suất một kẻ tấn công tận dụng chúng lại tăng thêm một chút. Không ai nói điều này một cách công khai. Nhưng tôi nghĩ rằng mọi kỹ sư hiểu về đồng thuận đều âm thầm lo lắng. Câu hỏi lớn nhất là câu hỏi về sự ưu tiên. Giữa việc vá lỗ hổng hiện tại, chuẩn bị cho lượng tử, và mở rộng khả năng lập trình – cái nào nên được làm trước? Câu trả lời của tôi rất đơn giản: vá lỗ hổng trước, rồi mới tính chuyện xa xôi. Nhưng cộng đồng Bitcoin không hoạt động theo cách đó. Nó hoạt động theo sự quan tâm của từng cá nhân. Nếu một nhà phát triển giỏi tập trung vào covenant, covenant sẽ tiến nhanh hơn. Nếu không ai dành thời gian cho BIP-361, nó sẽ nằm trong bản thảo vài năm nữa. Điều này có nghĩa là lộ trình nâng cấp của Bitcoin phần lớn phụ thuộc vào sự hứng thú của một nhóm nhỏ các lập trình viên thiên tài. Nó vừa đẹp vừa đáng sợ. Trong một kịch bản tích cực, BIP-54 được kích hoạt trong vòng mười hai tháng tới. BIP-446 và BIP-448 tiếp tục được thử nghiệm trên signet. BIP-361 có một giao thức cứu hộ được chọn và bắt đầu được triển khai trên mạng thử nghiệm. Trong kịch bản tiêu cực, BIP-110 thất bại hoàn toàn, xung đột giữa cộng đồng và thợ mỏ leo thang, và BIP-54 bị trì hoãn. Kịch bản tiêu cực có xác suất đáng kể. Đó không phải là một nhận định bi quan. Đó là một nhận định dựa trên dữ liệu: tỷ lệ ủng hộ 0,89% cho thấy không có động lực chính trị nào đằng sau quá trình nâng cấp. Những thay đổi kỹ thuật tinh vi nhưng không có người bảo trợ chính trị sẽ chết trong quy trình. Nếu tôi phải tóm tắt bài viết của CryptoSlate trong một câu, tôi sẽ nói: Bitcoin đang ở ngã tư của những quyết định bị trì hoãn. Bốn lỗ hổng đã tồn tại nhiều năm. Đồng hồ lượng tử đã chạy được nhiều năm. Các đề xuất covenant đã được thử nghiệm trên signet. Nhưng tất cả vẫn đang chờ. Sự chờ đợi này có thể chấm dứt trong vài tháng tới nếu cộng đồng tìm được một điểm ưu tiên chung. Hoặc nó có thể kéo dài thêm nhiều năm. Trong thị trường đi ngang hiện tại, tôi nhìn thấy một cơ hội: những nhà đầu tư hiểu được quy trình kỹ thuật của Bitcoin có thể sẽ có lợi thế lớn khi chu kỳ tăng giá tiếp theo bắt đầu. Bởi vì khi giá tăng, mọi người sẽ bắt đầu tìm kiếm những câu chuyện. Và những câu chuyện về nâng cấp giao thức, di cư lượng tử, và các kho tiền mới sẽ trở thành chất xúc tác mạnh mẽ. Nhưng tôi không viết bài này để dự đoán giá. Tôi viết để nhắc nhở rằng đằng sau mọi câu chuyện thị trường, có một thực tế kỹ thuật đang vận hành. BIP-54 là thực tế. BIP-361 là thực tế. Bốn lỗ hổng chưa vá là thực tế. Đọc code, phân tích rủi ro, và đừng để những lời hứa hão huyền chi phối. Lỗ hổng ở đây, không phải hype ở kia. Khi đồng hồ lượng tử điểm đến số không – hoặc khi một thợ mỏ lợi dụng lỗ hổng thời gian – chúng ta sẽ biết liệu cộng đồng đã sẵn sàng hay vẫn chỉ đang nói chuyện. Tôi hy vọng họ đã sẵn sàng. Nhưng hy vọng không phải là một kế hoạch. Các kỹ sư hiểu điều này. Và Bitcoin, hơn bất cứ thứ gì khác, là một dự án của các kỹ sư.