Từ ICO đến NFT: mỗi lần “đào vàng” mới đều để lại dấu chân trong code. Lần này, cơn sốt AI end-side cũng không ngoại lệ. Mianbi Intelligent – cái tên đang gây sốt với MiniCPM – vừa huy động hơn 50 triệu USD trong nửa đầu năm, định giá vượt 2 tỷ USD, và nhanh chóng nộp hồ sơ IPO tại Thượng Hải. Nhưng tôi – một kẻ đã từng mổ xẻ 12 hợp đồng ICO năm 2017 và phát hiện lỗi reentranny trong DataChain – không thể không đặt câu hỏi: liệu đây là một kỳ lân thực thụ hay chỉ là một vở kịch được dàn dựng bởi các quỹ đầu tư?
Context: Mianbi Intelligent (thường được biết đến với tên ModelBest) tập trung vào mô hình ngôn ngữ lớn chạy trên thiết bị đầu cuối – điện thoại, ô tô, PC, robot. Sản phẩm chính là dòng MiniCPM, một bộ mô hình mã nguồn mở đã đạt hơn 38 triệu lượt tải. Họ đã ký hợp đồng với ba hãng xe lớn (Changan, SAIC, Geely) để tích hợp vào xe sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, bài báo gốc không tiết lộ doanh thu, lợi nhuận, hay bất kỳ con số tài chính nào khác. Đây là điểm mù đầu tiên.
Core: Phân tích kỹ thuật cho thấy Mianbi không phải là công ty đột phá về kiến trúc AI. Họ không phát minh ra transformer mới, không công bố benchmark sánh ngang GPT-4. Thay vào đó, họ xuất sắc trong việc nén, lượng tử hóa, và tối ưu hóa suy luận để chạy mô hình trên chip yếu. Đây là kỹ thuật “engineering” thuần túy, không phải “research”. Từ ICO đến NFT: mỗi lần thị trường nóng lên, các công ty “engineering” thường được định giá cao hơn giá trị thực. 38 triệu lượt tải MiniCPM? Tôi từng thấy một dự án ERC-20 có 2 triệu lượt tải trên GitHub nhưng token về 0. Lượt tải không phải doanh thu. Hơn nữa, việc tích hợp vào ô tô chỉ là trợ lý giọng nói trong cabin thông minh – một hợp đồng vài trăm nghìn USD, không phải “hàng trăm triệu”.
Contrarian: Góc nhìn ngược: Mianbi có thể đang đối mặt với “cái bẫy của người đi trước”. Họ đã chiếm lĩnh thị trường ngách “end-side AI tiếng Trung”, nhưng các ông lớn như Alibaba (Qwen), Google (Gemma), và Qualcomm đang chuẩn bị xâm nhập. Khi Qwen phát hành phiên bản 1.5B, và Qualcomm tối ưu hóa chip Snapdragon cho mô hình của họ, Mianbi sẽ mất lợi thế. Thêm vào đó, việc không có cổ đông kiểm soát (cổ đông lớn nhất chỉ nắm 16,45%) cho thấy công ty bị pha loãng nhiều vòng, áp lực thoát vốn từ các nhà đầu tư rất lớn. Đây là lý do họ chạy IPO gấp – không phải vì kinh doanh tốt, mà vì các quỹ cần exit. Năm 2022, tôi sống sót qua bear market bằng cách chạy node Polygon zkEVM trên server riêng. Tôi biết khi nào một dự án chỉ là “PowerPoint” và khi nào nó thực sự có sản phẩm. Mianbi có sản phẩm, nhưng biên lợi nhuận mỏng và rào cản kỹ thuật thấp.
Takeaway: Câu hỏi cuối cùng: Mianbi sẽ trở thành Uniswap của end-side AI (người tiên phong thành công) hay trở thành DataChain của tôi (kẻ tiên phong thất bại)? Dựa trên dữ liệu hiện tại, tôi nghiêng về kịch bản thứ hai. Hãy kiểm tra hợp đồng thông minh của họ – à, họ không có smart contract. Nhưng IPO của họ sẽ là một “testnet” cho thị trường AI Trung Quốc. Hãy theo dõi dòng tiền, không phải lời hứa.